به گزارش خبرگزاری مهر، تمدن اسلامی مجموعه عقاید، باورها، سنن، اختراعات و فنون و علومی است که از اندیشه اسلامی تأثیر می پذیرد که زمینه آن در جامعه اسلامی فراهم می شود.
ظهور اسلام در دوران جاهلیت، باورها و اعتقادات و اندیشه های آن روز را باطل و اعتقادات و ارزش های نوینی را جایگزین آن نمود که تمامی حقوق و قوانین را دگرگون کرد. در واقع مسلمانان پایه گذاران تمدن اسلامی بودند و اسلام در به وجود آوردن بسترهای مناسب علوم و دانش نقش غیرقابل انکاری داشته است؛ این دین باعث شد تا علم و دانش قابلیت رشد و شکوفایی بیابد. بنابراین نقش دین اسلام در ایجاد تمدن اسلامی مسلم و قطعی است. در حقیقت عامل پیشرفت اقوام و ملل مختلف تمدن اسلامی است.
در واقع می توان اذعان داشت که معجزه بزرگ پیامبر اسلام این بود که از قومی متعصب انسان هایی ساخت که در اواسط قرن دوم هجری، حیاتی نوین در علم و فرهنگ پدید آوردند. به طوریکه در قرن چهارم به اوج خود رسید، اما به دلایل مختلفی از مسیر واقعی خود خارج و از پیشرفت بازماند.
از ویژگی های تمدن اسلام، می توان به توحیدی بودن آن اشاره کرد و اینکه بدون استثناء خدا در همه اجزاء این تمدن وجود دارد. تمدن اسلامی با عقلانیت آمیخته است و بنای آن عقل به عنوان مصادر چهارگانه در کنار کتاب و سنت و اجماع به رسمیت شناخته شده است. در اسلام دین و عقل دو مقوله متناقض نیستند؛ یعنی عقل و دین هیچ کدام توقف نداشته و رنگ کهنگی به خود نمی گیرند.
بنابراین در مقایسه مختصری از تمدن اسلامی و غربی می توان گفت تمایز اساسی بین این دو عمل به فرامین و احکام اسلام است. از سوی دیگر تمدن غربی بر برآورده کردن نیازهای مادی تأکید دارد و تمدن اسلامی بر پایه اخلاق، دین و قانون الهی است که سعی در تعادل بخشیدن به تمامی نیازهای انسان است. به طوریکه انسان برای رفع نیازهای خود باید با خدا، انسان های دیگر و حتی طبیعت رابطه برقرار کند.
به طورکلی از عوامل این تمدن می توان به نفی غیر خدا و تأکید بر نقش خلیفة الهی انسان، تکیه بر انسان سازی، اصل قرار دادن آخرت و آباد کردن دنیا در مسیر آخرت، تکیه بر دانش آموزی و آزادی اندیشه، بهره گیری از پیشرفت های اقتصادی، علمی، فرهنگی، سیاسی و... اشاره کرد.
نظر شما